Hội Chứng Ruột Kích Thích

Cách Phân Biệt Viêm Đại Tràng và Hội Chứng Ruột Kích Thích

Cách phân biệt viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích giúp dễ dàng hơn trong việc điều trị cũng như áp dụng các biện pháp phòng ngừa tái phát. Thực tế, các biểu hiện lâm sàng của các bệnh lý này khá giống nhau nên thường dễ nhầm lẫn. Do đó, việc phân biệt viêm đại tràng và hội chứng ruột kích đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị bệnh.

Phân biệt viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích

Viêm đại tràng là bệnh lý đường tiêu hóa thường gặp, đề cập đến tình trạng viêm dẫn đến tổn thương khu trú hoặc lan rộng ở niêm mạc đại tràng ở nhiều mức độ khác nhau. Bệnh khởi phát ở mức độ nhẹ có thể gây viêm, trường hợp tiến triển nặng có thể làm tăng nguy cơ loét viêm, chảy máu, áp xe đại tràng, thậm chí là ung thư đại tràng.

Cách Phân Biệt Viêm Đại Tràng và Hội Chứng Ruột Kích Thích
Cách phân biệt viêm đại tràng và hội chứng ruột kích giúp dễ dàng hơn trong việc điều trị

Trong khi đó, hội chứng ruột kích thích (viêm đại tràng co thắt, hội chứng rối loạn tiêu hóa thức ăn) được biết đến là một dạng rối loạn tiêu hóa phổ biến. Thực tế, bệnh lý có tính chất mãn tính, chính vì vậy bệnh nhân cần kiểm soát dài hạn.

1. Nguyên nhân gây bệnh

Mặc dù có các biểu hiện lâm sàng tương tự như bệnh viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích có nguyên nhân hoàn toàn khác nhau. Cụ thể:

Viêm đại tràng:

Các chuyên gia chia bệnh viêm đại tràng thành 2 dạng chính là bệnh viêm đại tràng cấp và mãn tính.

  • Viêm đại tràng cấp tính: Xảy ra chủ yếu do ngộ độc, dị ứng thức ăn, dùng thức ăn chứa vi khuẩn, nhiễm bẩn, thói quen ăn uống không đảm bảo vệ sinh; Căng thẳng quá mức; Lạm dụng kháng sinh; Táo bón, khó tiêu thường xuyên.
  • Viêm đại tràng mãn tính: Các biểu hiện của bệnh viêm đại tràng mãn tính nếu không được kiểm soát kịp thời có thể dẫn đến nhiễm trùng, tấn công bởi chất độc, nấm và làm tăng nguy cơ bị viêm đại tràng mãn tính. Trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể bị viêm đại tràng nhưng không rõ nguyên nhân.

Hội chứng ruột kích thích: 

Nguyên nhân gây bệnh
Y học hiện đại vẫn chưa xác định nguyên nhân chính xác gây ra hội chứng ruột kích thích

Y học hiện đại vẫn chưa xác định nguyên nhân chính xác gây ra hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, một số nghiên cứu nhận thấy, hội chứng này có liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau. Đối với người bình thường, nhu động ruột ở cơ quan tiêu hóa từ thực quản đến trực tràng sẽ hoạt động nhịp nhàng giúp dễ dàng trong việc vận chuyển cũng như tiêu hóa thức ăn.

Tuy nhiên, khi bị hội chứng ruột kích thích, lúc này nhu động ruột sẽ kéo dài và suy yếu hơn so với bình thường. Từ đó gây ra các triệu chứng như chướng bụng, đầy hơi, tiêu chảy xen kẽ táo bón, sình bụng, đại tiện kèm theo chất nhầy,…

Ngoài ra, hệ thần kinh thuộc hệ thống tiêu hóa xảy ra những vấn đề bất thường cũng được xem là yếu tố làm tăng nguy cơ bị hội chứng ruột kích thích, chẳng hạn như sự phối hợp kém hiệu quả của tín hiệu của đại tràng với não bộ, từ đó làm tăng phản ứng quá mức với các thay đổi xảy ra ở hệ tiêu hóa. Hệ quả là gây ra tình trạng táo bón xen kẽ tiêu chảy, đau quặn bụng,…

Bên cạnh đó, bệnh lý cũng có thể khởi phát bởi một số yếu tố rủi ro sau:

  • Những thực phẩm giàu chất béo, bông cải trắng, các loại đậu, thức uống chứa cồn, sữa, phô mai,… có thể khiến các triệu chứng bệnh lý tiến triển nặng nề hơn ở nhiều người bệnh. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có nghiên cứu cụ thể về mối liên quan giữa tình trạng không dung nạp thực phẩm hoặc dị ứng thức ăn với hội chứng ruột kích thích.
  • Thực tế nhận thấy, các biểu hiện của hội chứng ruột kích thích có thể tiến triển nặng nề hơn người bị căng thẳng quá mức, áp lực, stress.
  • Một số nghiên cứu cho thấy, phụ nữ thường có nguy cơ bị hội chứng ruột kích  cao hơn so với nam giới. Theo đó, nhiều bệnh nhân nữ nhận thấy những triệu chứng bệnh lý tăng lên trước, trong và sau kỳ kinh nguyệt.
  • Một số bệnh lý như viêm dạ dày ruột, loạn khuẩn,… có thể làm tăng nguy cơ bị hội chứng ruột kích thích.

Hội chứng ruột kích thích có thể khởi phát ở mọi đối tượng, tuy nhiên các trường hợp có nguy cơ mắc phải bệnh lý thường có một số đặc điểm sau:

  • Dưới 45 tuổi
  • Nữ giới thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam giới
  • Trong gia đình có người thân bị hội chứng ruột kích thích
  • Các trường hợp gặp các vấn đề về sức khỏe tinh thần như trầm cảm, lo lắng, stress,…

2. Triệu chứng phân biệt

Bệnh viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích thường dễ nhầm lẫn do có một số biểu hiện lâm sàng khá giống nhau. Tuy nhiên, khác với viêm đại tràng, hội chứng ruột kích thích không gây ra những tổn thương thực tế trên nhu mô ruột cũng như không làm tăng nguy cơ bị ung thư trực tràng.

Bệnh viêm đại tràng:

Triệu chứng phân biệt
Cơn đau thường quặn thắt tại vùng bụng dưới và dọc theo khung đại tràng

Theo các bác sĩ chuyên khoa, bệnh viêm đại tràng thường gây ra các biểu hiện lâm sàng như sau:

  • Đau bụng: Cơn đau thường quặn thắt tại vùng bụng dưới và dọc theo khung đại tràng. Trong một số trường hợp, có thể đi kèm với biểu hiện cứng bụng, đầy hơi,…
  • Táo bón: Người bị viêm đại tràng có thể bị táo bón, phân khô, cứng, đặc biệt là ở phụ nữ, người lớn tuổi.
  • Tiêu chảy: Biểu hiện này thường gặp ở người bị viêm đại tràng cấp tính. Bệnh nhân có thể đại tiện phân lỏng từ 4 – 5 lần/ ngày, đôi khi có kèm theo máu. Tiêu chảy kéo dài có thể khiến cơ thể mệt mỏi, xanh xao.
  • Đại tiện bất thường: Bệnh lý có thể khiến bệnh nhân đại tiện nhiều lần trong ngày. Sau khi đi vệ sinh không thoải mái, có cảm giác muốn đi tiếp.
  • Chán ăn: Các biểu hiện do viêm đại tràng gây ra thường khiến người bệnh có cảm giác chán ăn, ăn không ngon.
  • Sốt nhẹ: Tình trạng này có thể gặp phải ở một số bệnh nhân.

Hội chứng ruột kích thích:

Đối với trường hợp mắc phải hội chứng ruột kích thích có thể nhận biết thông qua một số biểu hiện như sau:

  • Có cảm giác đau quặn bụng, đau bụng, đặc biệt là sau khi ăn
  • Đầy hơi, chướng bụng
  • Táo bón hoặc tiêu chảy, đôi khi xảy ra tình trạng tiêu chảy xen lẫn táo bón
  • Trong phân chứa dịch nhầy
  • Cơ thể mệt mỏi, khó ngủ, mất ngủ thường xuyên, đau đầu

Hội chứng ruột kích thích có tính chất mãn tính, các biểu hiện do bệnh lý gây ra có thể được cải thiện và thuyên giảm hoặc bùng phát nặng nề. Tình trạng tiêu chảy và táo bón xen kẽ do bệnh lý gây ra có thể gây ra bệnh trĩ. Ngoài ra, việc kiêng cử một số thực phẩm khi mắc bệnh có thể khiến cơ thể không được cung cấp đủ dinh dưỡng. Các tác động trên có thể khiến sức khỏe tổng thể và chất lượng cuộc sống của người bệnh suy giảm.

3. Chẩn đoán viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích

Do những triệu chứng lâm sàng của viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích tương tự nên rất dễ bị nhầm lẫn. Chính vì vậy, trước khi tiến hành điều trị, bác sĩ chuyên khoa sẽ thực hiện chẩn đoán phân biệt các bệnh lý này. Từ đó đưa ra các phương pháp điều trị phù hợp.

Chẩn đoán viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích
Trước khi tiến hành điều trị, bác sĩ chuyên khoa sẽ thực hiện chẩn đoán phân biệt các bệnh lý này

Các kỹ thuật chẩn đoán viêm đại tràng:

Việc chẩn đoán bệnh lý sẽ dựa vào những triệu chứng lâm sàng kết hợp với kết quả xét nghiệm cận lâm sàng như xét nghiệm máu, nội soi đại tràng, chụp X-quang, xét nghiệm phân, chụp CT,…

Chẩn đoán hội chứng ruột kích thích:

Hiện vẫn chưa có yếu tố xét nghiệm đặc hiệu trong chẩn đoán hội chứng ruột kích thích nên quá trình chẩn đoán bệnh thường theo nguyên tắc loại trừ các bệnh lý liên quan khác. Theo đó, kết quả nghiên cứu đưa ra 2 bộ tiêu chuẩn chẩn đoán sau khi tiến hành loại từ những bệnh lý khác dựa vào những biểu hiện sau:

  • Tiêu chẩn Rom: Theo tiêu chuẩn này, người bệnh có những biểu hiện gồm tái phát hoặc khó chịu ở bụng, đau bụng, rối loạn đại tiện, tính chất phân thay đổi, đầy hơi, chướng bụng, phân nhầy,…
  • Tiêu chuẩn Manning: Căn cứ vào biểu hiện đau bụng giảm sau khi đại tiện, sình bụng, đầy hơi, cảm giác đại tiện không hết phân, đau bụng sau đó đại tiện phân lỏng, phân chứa dịch nhầy, mót rặn.

Một số xét nghiệm khác cũng có thể được thực hiện nhằm chẩn đoán bệnh lý như nội soi đại tràng xích ma bằng ống mềm, nội soi đại tràng, test hơi thở, xét nghiệm phân, chụp CT, chụp X – quang, xét nghiệm máu, xét nghiệm không dung nạp glucose.

Điều trị viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích

Viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích đều là những bệnh lý đường tiêu hóa thường gặp. Mục tiêu của việc điều trị các bệnh lý này là kiểm soát các biểu hiện lâm sàng, cải thiện chất lượng cuộc sống và khắc phục căn nguyên. Tùy thuộc vào từng bệnh lý sẽ có những phương pháp điều trị phù hợp.

1. Điều trị bệnh viêm đại tràng

Đa số các trường hợp bị viêm đại tràng đều có nguy cơ tái phát cao, gây ra các biến chứng nặng nề. Do đó, bệnh nhân cần được điều trị kịp thời để kiểm soát các biểu hiện lâm sàng, đồng thời phòng ngừa rủi ro phát sinh.

Điều trị bệnh viêm đại tràng
Đối với trường hợp các biểu hiện viêm đại tràng khởi phát ở mức độ nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc điều trị

Dưới đây là các phương pháp thường được chỉ định trong điều trị bệnh lý:

  • Điều trị nội khoa: Đối với trường hợp các biểu hiện viêm đại tràng khởi phát ở mức độ nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc nhằm kiểm soát tình trạng viêm đại tràng như thuốc giảm đau chống co thắt, thuốc kháng sinh, thuốc điều trị tiêu chảy, táo bón, thuốc kháng ký sinh trùng,…
  • Can thiệp ngoại khoa: Trường hợp không đáp ứng điều trị nội khoa, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp ngoại khoa để khắc phục viêm đại tràng. Mục tiêu của phẫu thuật là giúp loại bỏ phần đại tràng bị viêm, tổn thương, kiểm soát các triệu chứng do bệnh lý gây ra. Tuy nhiên, phương pháp này có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro, bệnh nhân nên trao đổi kỹ với bác sĩ chuyên khoa về lợi ích và rủi ro trước khi quyết định phẫu thuật.

2. Điều trị hội chứng ruột kích thích

Hầu hết các trường hợp mắc hội chứng ruột kích thích đều ở mức độ nhẹ, có thể cải thiện thông qua thay đổi chế độ dinh dưỡng, xây dựng lối sống khoa học, lành mạnh, hạn chế căng thẳng quá mức. Trong trường hợp bệnh lý tiến triển ở mức độ nặng, bác sĩ chuyên khoa có thể chỉ định một số loại thuốc giúp kiểm soát triệu chứng khó chịu do hội chứng gây ra.

Một số loại thuốc thường được chỉ định trong điều trị hội chứng ruột kích thích, bao gồm:

  • Thuốc điều trị tiêu chảy: Một số loại thuốc giúp kiểm soát tình trạng tiêu chảy ở người mắc hội chứng ruột kích thích bao gồm cholestyramine, loperamid…
  • Thuốc điều trị táo bón: Nhóm thuốc này được chỉ định trong trường hợp hội chứng ruột kích thích gây táo bón. Các loại thuốc điều trị táo bón thường được dùng trong điều trị bệnh lý bao gồm thuốc nhuận tràng, thuốc nhuận tràng thẩm thấu, thực phẩm chức năng giúp bổ sung chất xơ.
  • Thuốc giảm đau chống co thắt/ thuốc kháng acetylcholin: Các loại thuốc này được chỉ định để cải thiện tình trạng co thắt ở ruột. Bên cạnh đó, thuốc còn được dùng trong những trường hợp bị hội chứng ruột kích thích bị tiêu chảy xen lẫn với táo bón.

Cách phòng ngừa các bệnh lý đường tiêu hóa

Thực tế nhận thấy, bệnh viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích nói riêng hay các bệnh lý đường tiêu hóa nói chung đều chịu tác động từ lối sống sinh hoạt hàng ngày, chế độ ăn uống. Để đảm bảo kết quả điều trị tốt nhất, đồng thời hạn chế bệnh tái phát nhiều lần, bệnh nhân cần kết hợp phương pháp y tế và phòng ngừa đúng cách.

Cách phòng ngừa các bệnh lý đường tiêu hóa 
Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh giúp phòng ngừa bệnh lý hiệu quả

Biện pháp giúp phòng ngừa bệnh lý đường tiêu hóa:

  • Người bệnh nên hạn chế sữa cũng như các chế phẩm từ sữa để hạn chế cũng như phòng ngừa bệnh viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích. Dung nạp quá nhiều sữa hoặc không phù hợp có thể dẫn chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu,…từ đó kích thích các biểu hiện bệnh bùng phát nặng nề.
  • Hạn chế những thực phẩm, món ăn chứa nhiều chất béo. Bởi việc tiêu thụ quá nhiều chất béo có thể làm tăng nguy cơ bùng phát các triệu chứng bệnh lý. Theo đó, một số chất béo cần hạn chế bao gồm thức ăn chứa nhiều dầu mỡ, bơ, nội tạng động vật, nước sốt kem,…
  • Không sử dụng đồng thời thực phẩm tương kỵ vì có thể khiến các triệu chứng bệnh viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích tiến triển nặng nề hơn. Theo đó, bệnh nhân nên hạn chế các thực phẩm tương kỵ như các loại trái cây họ cam quýt, đậu bắp, đồ ăn cay, bắp cải, bông cải xanh,…
  • Uống đủ từ 2 – 2.5 lít nước mỗi ngày. Đồng thời kiêng rượu bia, thức uống có gas, chứa caffein,… Bởi các thức uống này có thể làm tăng tình trạng đầy hơi, tiêu chảy,…
  • Không lạm dụng các loại thuốc trị tiêu chảy, thuốc nhuận tràng. Việc sử dụng các loại thuốc này trong thời gian dài có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tổng thể cũng như hệ tiêu hóa.

Có thể nhận thấy, việc phân biệt viêm đại tràng và hội chứng ruột kích thích sẽ giúp dễ dàng hơn trong việc điều trị và phòng ngừa tái phát. Do đó, ngay khi nhận thấy các biểu hiện bất thường, bạn cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám, chẩn đoán và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp.

Có thể bạn quan tâm:

5/5 - (1 bình chọn)

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chia sẻ
Bỏ qua